0
brak produktów

Teologia

Etos miłosierdzia a wierność małżeńska. Moralne dylematy osób żyjących w związkach niesakramentalnychAutor: ks. Ireneusz Mroczkowski

Rok wydania: 2017
Oprawa: miękka
Format: A5
Liczba stron: 112
ISBN: 978-83-65397-68-3
Zajrzyj do środka: pobierz
+
-
Ilość:
Cena: 15,00 zł

Miłosierdzie niesie ze sobą tak głęboką i wzajemnie powiązaną siatkę odniesień społecznych i postaw indywidualnych, że skojarzenie go z etosem wydaje się najbardziej adekwatnym ujęciem sposobu życia jednostek i postaw grupy społeczno-religijnej animowanej miłością. Ideał miłosierdzia, przypominany przez ostatnich papieży, zwłaszcza przez Jana Pawła II i Franciszka, z jednej strony jest chętnie przyjmowany jako impuls do usuwania z teologii moralnej resztek kazuistyki, legalizmu i normatywizmu. Z drugiej strony etyczny ideał miłosierdzia nastręcza wiele kłopotów tym, którzy przyzwyczaili się do prawnych podziałów w etyce chrześcijańskiej.

W dziedzinie chrześcijańskiej etyki małżeńskiej, ujętej w perspektywie miłosierdzia, nie można podważyć tożsamości małżeństwa i rodziny. Nie chodzi też o zastępowanie małżeńskiego prawa kanonicznego, które w swoim rozwoju nadzwyczaj sprawnie nadąża za nowymi okolicznościami życia. Małżeński etos miłosierdzia nie chce naruszać dorobku prawnego, dogmatycznego i etycznego, jaki przez dwa tysiące lat bronił chrześcijańskiego modelu rodziny. Powstawał on przecież nie w opozycji wobec ideału miłości, ale po to, aby zabezpieczyć ten ideał przed ujęciami redukcjonistycznymi i woluntarystycznymi. 

Ujęta w tej perspektywie dyskusja o adhortacji papieża Franciszka Amoris laetitia stawia nas wobec pytań, które powinny uwzględniać nowe okoliczności życia, oraz – co chyba ważniejsze – odpowiedzieć na pytanie o najgłębsze przyczyny niestabilności chrześcijańskich związków małżeńskich. Zasługą papieża Franciszka jest to, że zmusza teologów moralistów, a tym bardziej duszpasterzy, do skonfrontowania etosu miłosierdzia z obiektywną prawdą sumienia, znaczeniem prawa naturalnego, pojęciem grzechu, a więc problemami, na które zwracał uwagę Jan Paweł II w encyklice Veritatis splendor. Wydaje się, że brak odniesień w adhortacji Amoris laetitia do Veritatis splendor nastręcza wiele problemów w dokładniejszym określeniu zarówno przyczyn niestabilności chrześcijańskich związków małżeńskich, jak i sposobów duszpasterskiego towarzyszenia osobom żyjącym w związkach niesakramentalnych.

Dominujący w dotychczasowych dyskusjach po Amoris laetitia problem Komunii św. nie może przesłonić podstawowego zagadnienia, mianowicie zamysłu Boga wobec małżeństwa i rodziny. Zagadnienie to zlokalizowane jest na styku różnych płaszczyzn refleksji teologicznej, począwszy od dogmatyki, poprzez teologię moralną, prawo kanoniczne i teologię pastoralną. O ile dogmatyka zajmuje się sakramentalnością małżeństwa i wynikającymi z tego monogamią i nierozerwalnością, to teologowie moraliści skupiają uwagę na antropologii seksualności i odpowiedzialnym rodzicielstwie. Prawo kanoniczne z kolei rozpatruje małżeństwo głównie pod kątem jego prawnego zawarcia i przeszkód małżeńskich. Teologia pastoralna zajmuje się promocją szczęśliwego małżeństwa, przygotowaniem do życia w małżeństwie i rodzinie oraz pastoralnym towarzyszeniem rozwiedzionym i powtórnie zaślubionym. 

W takim towarzyszeniu trzeba uwzględnić dylematy, przed jakimi stają małżonkowie i rodzice. W powszechnym rozumieniu dylemat to „kłopotliwa sytuacja wymagająca trudnego wyboru między dwiema przykrymi możliwościami; problem; alternatywa”. W języku codziennej komunikacji słowem tym oznacza się również trudne relacje małżeńskie, związane z życiowymi wyborami, a często i kryzysami. Nauczanie Kościoła – inaczej niż współczesne trendy kulturowe – nie wyłącza z  dylematów życia małżeńskiego aspektu religijno-moralnego. 

W Kościele nie można poprzestać na oczywistych stwierdzeniach, że rozpada się tradycyjny model rodziny. Nie wystarczy też analiza przyczyn społeczno-kulturowych kryzysu małżeństwa. Rzetelna analiza dylematów małżeńskich pokazuje, że współczesnemu człowiekowi potrzebne jest najbardziej męstwo bycia, które buduje się dzięki łasce Boga, prawemu i prawdziwemu sumieniu oraz cnocie wierności. Dlatego chrześcijańska teologia moralna nie wyklucza z dylematów małżeńskich łaski Bożego miłosierdzia. Aby miłosierdzie stało się twórczym impulsem w dialogu wolności i prawa, dwóch zasadniczych faktorów kryzysów małżeńskich, trzeba respektować personalistyczną koncepcje podmiotów działania małżeńsko-rodzinnego.

Stosowanie prawa moralnego w konkretnej sytuacji życiowej małżonków jest procesem twórczym, w którym ludzka wolność w mniejszym czy większym stopniu dąży nie tylko do ideału moralnego, ale często pyta o granice, poza którymi czyha zło. Papież Franciszek nie rezygnując z ideału małżeństwa, z całym przekonaniem pochyla się tymi, którzy przeżywają kryzysy małżeńskie. Popierając zachętę Synodu o Rodziniez 2014 r., pisze: „Kościół musi bacznie i z troską towarzyszyć swoim dzieciom najsłabszym, naznaczonym miłością zranioną i zagubioną, przywracając nadzieję i zaufanie, jak światło latarni morskiej czy pochodnia wzniesiona pośród ludzi, by oświecić tych, którzy stracili kurs, czy też są w samym środku burzy”.

Etyk chrześcijański może pomóc przeżywającym burze małżeńsko-rodzinne poprzez namysł nad relacją miłosierdzia do sprawiedliwości, nad rolą sumienia w określaniu grzechu niewierności, nad warunkami nawrócenia w dramacie rozbitego małżeństwa, a zwłaszcza krzywdą dzieci urodzonych przez niedojrzałych osobowościowo rodziców. W tym kontekście proponujemy w naszej pracy przypomnienie katolickiej nauki o nierozerwalności małżeństwa (rozdz. I), przegląd małżeńskichdylematów moralnych rodzących się z wpływu współczesnej kultury (rozdz. II), analizę sytuacji grzesznej w jakiej znajdują się małżonkowie żyjący w związkach niesakramentalnych (rozdz. III), by na końcu wskazać duchowe i moralne formy pomocy osobom, które nie mogą przystępować do Komunii św. (rozdz. IV).

Polecamy również

Sprawiedliwość czy miłosierdzie? ...
ks. Wojciech Góralski
12,00 zł
Natura osoby ludzkiej. Podstawy ...
ks. Ireneusz Mroczkowski
35,00 zł
Rodzina, gender i nowy feminizm ...
ks. Ireneusz Mroczkowski
20,00 zł
Chrześcijańska tożsamość osoby. ...
ks. Ireneusz Mroczkowski
20,00 zł