Małżeństwo, owa wspólnota całego życia i mężczyzny i kobiety, wyłączna i nierozerwalna, skierowana ze swej natury ku dobru małżonków oraz ku zrodzeniu i wychowaniu potomstwa, podniesiona przez Chrystusa Pana – pomiędzy ochrzczonymi – do godności sakramentu (kann. 1055 § 1 i 1056 KPK), stanowiąca szczególny dar Stwórcy, wymaga zrozumiałej troski Kościoła. Obejmuje ona zarówno małżeństwo powstające (in fieri), jak i już zawarte (in facto esse).
Zaistnienie małżeństwa, uwarunkowane wolnością od przeszkód małżeńskich, prawidłowo ukształtowaną zgodą małżeńską i zachowanem formy kanonicznej, staje się rzeczywistością, której nie da się „przekreślić” żadnym ludzkim działaniem.
Jak pokazuje praktyka, istnieją przypadki, w których przy zawieraniu małżeństwa brak jest jednego z wymienionych warunków (najczęściej w obszarze zgody małżeńskiej), a tym samym małżeństwo zostaje zawarte nieważnie.
Stwierdzenie nieważności małżeństwa, należące wyłącznie do trybunałów kościelnych, wymaga rzetelnej analizy i oceny „przypadku”. W prawidłowym (merytorycznie i formalnie) rozpoznawaniu spraw nullitatis matrimonii przez trybunały diecezjalne, międzydiecezjalne, metropolitalne czy regionalne z pomocą przychodzi Rota Rzymska. W myśl kan. 360 KPK, ten Trybunał Apostolski wykonuje swoje zadania „dla dobra i służby Kościołom – w imieniu papieża i jego autorytetem”.
Kolejeny (szesnasty) zbiór wybranych wyroków rotalnych w sprawach nullitatis matrinonii (ze zwięzłymi komentarzami), tym razem z lat 2017-2026, ma na celu przybliżenie sędziom i pozostałym pracownikom kościelnego wymiaru sprawiedliwości w Polsce najnowszego orzecznictwa Roty Rzymskiej.
